Ana sayfa Ekonomi ABD ve Çin resmen yeni bir soğuk savaşa girdi

ABD ve Çin resmen yeni bir soğuk savaşa girdi

7
0

Çin’in Houston’daki konsolosluğunun aniden kapanması, Çin ile Amerika Birleşik Devletleri arasında hızla artan bir çatışmadaki en son olayı gösteriyor.

Gelecekteki tarihçiler, muhtemelen ABD ve Çin arasındaki stratejik rekabetin yeni bir soğuk savaşa dönüştüğü nokta olarak 2020’ye odaklanacaklar.

İki süper güç şimdi birden fazla coğrafi tiyatroda (Güney Asya, Güneydoğu Asya, Avustralya, Avrupa, Afrika ve Latin Amerika) ve birden fazla vektörde (ticaret, yatırım, teknoloji, casusluk, uluslararası kurumlar, sağlık politikası, deniz, hava gücü, füzeler ve bölgesel anlaşmazlıklar) çatışmaya giriyor.

Süper güçler, uzayan bir şikâyet listesi yanında neredeyse hiçbir ortak çıkar alanı göstermemekteler. Her ikisi de üçüncü ülkeleri, dünyanın iki ayrıştırılmış blok halinde oyulmuş göreceği bir ittifak sistemine itmeye çalışıyor. Kırmızı ve Mavi. Bizimle ya da bize karşı. Toptan yüzleşme. Temelde soğuk savaşın tanımı.

Bazı politika yapıcılar ve strateji analistleri, onlarca yıldır süren ABD / SSCB çatışmasına benzer bir şekilde bu halin orta ve uzun vadede uluslararası ilişkiler üzerindeki etkilerinden kaçınmak amacıyla “soğuk savaş” kavramını kullanmaktan imtina ediyorlar.

Olayların başlangıcı

Mevcut ABD / Çin soğuk savaşı, tıpkı 1947’den kalma ancak iki ülkenin hala Birleşmiş Milletler’de müttefikler olduğu İkinci Dünya Savaşı’nın ikinci bölümünde öncüllerinin görüldüğü ABD / SSCB soğuk savaş deneyimi gibi birkaç yıldır inşa ediliyor.

Fikri mülkiyet hırsızlığı, ticaret dengesizlikleri, casusluk, diplomatik sınırlama, kuşatmalar ve toprak ihtilafları hakkında neredeyse on yıldır artan şikâyetler bulunmakta. ABD / SSCB soğuk savaşı gerçekten çok daha erken başladığı gibi (1945’te zaten belliydi) ABD / Çin soğuk savaşı da uzun zaman önce başladı.

Ancak, yoğunlaşan stratejik rekabetin doğrudan soğuk çatışmaya dönüştüğü bir nokta açısından, 2020 niteliksel ve niceliksel dönüm noktasını işaret ediyor gibi görünüyor ve 1947 kadar uygun bir tarihe hizmet ediyor.

Koronavirüs salgınının son yüzyıl içindeki en sert ekonomik durgunluk dönemini ortaya çıkarmasıyla mevcut gerginlikler arttı. Çatışma, ABD başkanlık seçimlerinde her iki büyük adayın da Çin için sert görüldüğü merkezi bir konu haline geldi.

Bununla birlikte, ABD / SSCB soğuk savaşı gibi, ABD / Çin’in de, ABD’nin birden fazla yönetimini ve neslini Çinli liderlere karşı katı tutması muhtemel.

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasındaki çatışma kişisel değil. Her iki ülkedeki elit grupların çoğu giderek daha fazla bu çatışmaya angaje olmakta.

Vatansever şahinler zorlu bir çizgiyi zorlarken, ABD veya Çin’deki uzlaşma yanlısı bakış açıları giderek azalan siyasi, diplomatik ve entelektüel alana sahip.

Her iki taraftaki üst düzey liderlerde yapılacak değişikliklerin etkisi, Truman ve Stalin’in yerine yeni isimler geldiğinde ABD / SSCB çatışmasında yarattığı etkiden daha fazla olmayacak.

Mevcut ABD / Çin çatışması aynı zamanda yükselen bir gücün (eski Atina şimdi modern Çin) görevdeki bir güçle (Sparta şimdi Amerika Birleşik Devletleri) meydan okuduğu Thucydides Trap’ın klasik bir örneği.

Tarih, bu tür çatışmaların genellikle 20. yüzyılın başlarında İngiltere ile Almanya arasında olduğu gibi istenmeyen ama gerçek askeri çatışmalarla sona erdiğini gösteriyor (“Savaş İçin Hedef: Amerika ve Çin Thucydides’in Tuzağından Kaçabilir mi?” Allison, 2017).

Ekonomik çatışmanın ötesinde, Tayvan ve Güney Çin Denizi de dâhil olmak üzere gerçek mücadeleyi tetikleyebilecek uzun bir potansiyel parlama noktası listesi var.

Her iki taraftaki bazı Soğuk Savaşçılar, ABD ve Çin arasındaki daha açık rekabet ve çatışmanın “stratejik netliğini” memnuniyetle karşılıyorlar.

Ekonomik ve diplomatik olarak birbirinden ayrılan iki blok arasındaki bir Manich çatışması, ABD’nin zaferi ve Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla sonuçlanan 20. yüzyılın ikinci yarısındaki büyük çatışmanın cazip bir şekilde yeniden işlenmesini sunuyor.

Ancak bu çatışma küresel siyasete kırk yıldır egemen oldu ve nihai sonuç 1960’larda ve 1970’lerde belli değildi.

ABD / Çin soğuk savaşının aynı yörüngeyi takip edeceği veya aynı şekilde sona ereceğine dair bir garanti de yok.

Bu nedenle iki süper güç arasında çatışmacı bir yaklaşımın savunucuları ne istediklerine dikkat etmeliler.

Reuters/

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here